Albert Herkelman | romantische schilderijen
   
NL | * 1945
 
De eigenlijke naam van de door Herkelman gesigneerde schilderijen is Leonardus A.J. Scholte, geboren 11-4-1945 te Schiedam.
 
Woonachtig geweest in het oude Schiedam en in het oude centrum van Vlaardingen, maar inmiddels reeds vele jaren wonend en werkend in het rustgevende Gaasterland in Friesland, temidden van de middeleeuwse stadjes Stavoren, Hindeloopen, Workum, Bolsward, etc.
 
Verlangen naar het verleden
 
Wie aan de schilder Albert Herkelman denkt, denkt aan romantische schilderijen. Romantiek is eigenlijk geen stijl, maar een levensinstelling die altijd naar een andere tijd of andere plaats doet verlangen. Het eigen leven wordt niet als volmaakt ervaren en men zoekt het geluk elders. In alle eeuwen is er romantiek geweest en zelfs in de toekomstige ruimtesteden zal er altijd een weemoedig verlangen naar het verleden zijn.
 
Een mens is een wezen dat voortdurend op zoek is vanuit een innerlijke onrust, die de mens is aangeboren. En op allerlei manieren moet die onrust tot uiting komen: in het ontdekken van vreemde landen, in het uitvinden van machines, in het prediken van nieuwe ideeŽn en nieuwe revoluties. Maar ook in het schilderen van een tijd die voorbij is, een tijd die echte stilte kende en zuivere lucht en helder water. Herkelman schildert die oude tijd in het oude Nederland, omdat hij voor alles een romanticus is. Albert Herkelman werd geboren in een tijd die weinig romantisch was, namelijk in het laatste oorlogsjaar, toen eindelijk een land gedwongen werd om in te zien dat alleen in vredestijd mooie gevoelens tot hun recht komen. Op 11 april 1945, een maand voor de bevrijding, zag Albert in Schiedam het levenslicht. Hij groeide op in een omgeving waar veel kapot was en weer opgebouwd moest worden. Het was geen omgeving waar je romantische gevoelens aan overhield. Of misschien juist wel? Bij wijze van reactie van hoe het nooit meer mocht misgaan.
 
Gelukkig was het hart van Schiedam gespaard gebleven en viel er voor het jongetje Albert heel wat te tekenen. De stad was ontstaan in de buurt van het oude slot Mathenesse, waar Floris V opgevoed werd door zijn tante Aleid van Henegouwen. Schiedam lag er gunstig aan het Schie die in de Nieuwe Maas uitstroomt. Tot in de Spaanse tijd bloeide het door de haringvangst en de scheepvaart en verscheidene deftige huizen aan de Lange Haven herinneren daar nog aan. En lag daar ook niet de Plantage dat Nederlands oudste stadspark is? Voor kinderen valt er in onze oude steden nog steeds veel te tekenen, want geld voor olieverf is er meestal niet bij.
 
In vergelijking met het buitenland heeft Nederland altijd veel kunstzinnig talent gehad en daaronder moet ook Herkelman gerekend worden. Hij werd toegelaten tot de Academie voor Beeldende Kunsten te Rotterdam en zo'n eer viel niet iedereen te beurt.
 
Hij studeerde daar van 1962 tot 1966 in alle verplichte onderdelen van stilleven, modeltekenen, perspectief en materialenkennis. Zo langzamerhand drongen er op de academies nieuwe ideeŽn door en begon men wat expressiever te werken. Maar ook al gingen de gipsen koppen aan de kant, de techniek bleef de belangrijkste taakstelling van de academie.
 
Na zijn studie bleek Albert Herkelman gevormd te zijn tot een realistisch schilder, zonder dat hem dit erg bevredigde. Het realisme was inmiddels niet meer vanzelfsprekend, want
al na 1900 barstten de experimenten in de schilderkunst los. Het ene isme na het andere volgde elkaar op: fauvisme, kubisme enz. Realisme was mooi maar slaafs en gaf vaak te weinig van het eigen karakter van de schilder weer. Bovendien is het voor een jong schilder moeilijk om te weten wat in hem leeft en dat in een eigen artistieke aanpak op het doek te krijgen. Albert werd er moedeloos van en gooide palet, kwasten en verflap in de hoek. Hij zweeg verder als schilder en ... hield dat 13 jaar vol!
 
Het duurde tot 1980 voor hij weer een penseel in de hand nam, maar daarmee was hij er nog niet. Albert was zijn vaardigheid en trefzekerheid kwijt en moest weer ervaring opdoen. Hij was inmiddels 35 en een stuk ouder en wijzer. Hij koos op dat moment Barend Cornelis Koekkoek (1803-1862) als zijn grote voorbeeld, want deze had een fabelachtige techniek en de romantische sfeer die Herkelman aansprak. Koekkoek had mede zijn vak geleerd bij zijn latere schoonvader Daiwaille, raakte langzamerhand beroemd en vestigde zich in Kleef. Daar is nog steeds het prachtige Haus Koekkoek te bezoeken, waar een latere afstammeling uit Nijmegen conservator is. Wie Koekkoek zegt, zegt "Klever Schule" met diverse schilders van prachtige bosgezichten met uitzicht op de Rijn: Bodeman, Klombeck, zijn broer Marinus e.a. en dus een ruime eeuw later Albert Herkelman.
 
Albert is meer Nederlands van onderwerp. Bij hem is bijvoorbeeld het water veel belangrijker. Hij heeft het nodig om bootjes te schilderen met een oud en versteld zeil, die zich spiegelen in de plassen of rivieren. Er liggen bloeiende waterlelies in. Er staan echte wilgen langs de kant en geen zware eiken. Er hangen prachtige Hollandse luchten boven met interessante wolkenpartijen. Herkelmanís huisjes zijn oud en vervallen, maar dragen het stempel van een Gouden Eeuw. Ook zijn figuren lopen in de oude dracht.
 
Hij schildert als een moderne Charles Leickert, Andreas Schelfhout of J.J.C. Spohler een echte Hollandse winter met dat typisch grijsblauwe ijs, die donkere lucht, een molen in het verschiet of een kerktorentje. Hoeveel schilders zijn er niet, die dergelijke grote stukken hebben geÔmiteerd en er dure namen hebben ondergezet. Op iedere tweederangs veiling kan men ze tegenkomen en hoe oud zouden Leickert e.a. niet geworden moeten zijn om dat allemaal te schilderen. Een vals stuk is weggegooid geld, terwijl een echte Herkelman steeds weer prijshoudend blijkt. Het is niet de romantische stijl die het hem doet, het is de kwaliteit en het vakmanschap van Herkelman allereerst. Het werk is gemaakt in de beste Hollandse traditie en is eerlijk. Om die reden zijn schilderijen van Albert Herkelman nu zeer gewild tot ver over de grens. Het is daarom niet verwonderlijk dat hij al vele malen in Duitsland en Engeland heeft geŽxposeerd, terwijl hij in Nederland een vaste exposant is van Konrad Brouns antiquair te Maastricht, waar men behalve zijn landschappen ook een bloemstuk of een zeegezicht kan bewonderen. Ook aan een portret wordt nog wel eens gewerkt, wanneer daartoe opdracht wordt gegeven, maar daarvoor moet men nu wel naar Friesland. Want Herkelman heeft de bossen opgezocht: een romanticus kan ook niet anders!
 
contact: T +31 655 105 734 / info@galerie043.nl